Buitengebied in beeld: Van varkens naar voedselbos

De komende jaren staat er aan de Voorpeelweg het nodige te gebeuren. Ronald van Leeuwen (38) heeft de stikstofrechten van zijn varkensbedrijf aan de overheid verkocht en gaat het over een andere boeg gooien. Binnen nu en tien jaar zal op de locatie van de voormalige varkenshouderij een nieuwe onderneming verrijzen die helemaal past binnen hoe hij zichzelf ziet binnen de agrarische sector. Daar is het nodige aan vooraf gegaan. 

De opa van Ronald startte het bedrijf aan de Voorpeelweg dat later door zijn ouders, Cor (78) en Hanny (68), werd overgenomen. Het bedrijf zou overgenomen worden door de broer van Ronald, Rick die de varkens bijhield en een kalkoenladerij had. Maar Rick kwam in 2007 om het leven bij een auto-ongeluk. 

Ronald: ‘We vonden allemaal dat het door moest gaan dus ik ging de varkens bijhouden en mijn oudste broer Johnny bekommerde zich om de kalkoenladerij.’ Ronald woonde nog thuis bij zijn ouders en studeerde in Boxtel Tuin- en Landschapsinrichting en stond voor de keuze om het bedrijf over te nemen. 

Het varkensbedrijf had een uitbreidingsaanvraag lopen van 2.000 naar 4.500 varkens. Die aanvraag werd ingewilligd en ging in 2011 in. Ronald was wel bezig met de vraag hoe hij zijn toekomst zag als (varkens)boer. Zou hij fulltime boer worden of er nog wat bij gaan doen? Een vraag die lang boven de markt bleef hangen. 

Bedrijfsovername

In 2019 nam Ronald het bedrijf over van zijn ouders en kort daarna diende zich de covidperiode aan. Dit en de ontwikkelingen op het gebied van stikstof en de boerenprotesten maakte dat er bij Ronald wat knapte: ‘Ik voelde zoveel onmacht over hoe er met boeren werd omgegaan. Ik besefte dat ik te weinig invloed had op mijn bedrijfsvoering, de gezondheid van de varkens, het verdienmodel en ik ging toen pas echt nadenken: waar word ik nu echt blij van? Ik kon nergens mijn ei kwijt.’

Ronald nam een coach in de arm en hield zijn toekomst tegen het licht. Het werd al snel duidelijk dat zijn hart niet lag bij het varkensbedrijf, maar meer in de richting van de zorgsector. Maar, het bedrijf moest door. Dankzij een voergeldovereenkomst kon hij wat tijd kopen om zich op zijn toekomst te richten, want zijn hart lag toch echt in het sociale domein; contact met mensen en al wat daarbij hoort. Hij volgde verschillende opleidingen en behaalde de benodigde diploma’s om als coach aan de slag te gaan.

Een nieuwe weg

Ondertussen ging het bedrijf gewoon door. Toen er luchtwassers aangeschaft moesten worden gaf de bank geen thuis, want te dicht bij de natuur is een groot risico. Ronald dacht serieus aan de verkoop van zijn bedrijf: ‘Echter mijn ouders wilden op de boerderij blijven wonen en het blijft een mooie plek in het buitengebied.’ Alsof het zo zou moeten zijn werd op dat moment de opkoopregeling van kracht en dit was het uitgelezen moment voor Ronald om hieraan mee te doen en een nieuwe weg in te slaan. 

Werken met mensen

De voergeldovereenkomst werd gestopt en de varkenshouderij was verleden tijd. Een heftige periode die ons niet in de koude kleren is gaan zitten. 

‘Gelukkig sta ik er niet alleen voor’

Wat nu? Ronald: ‘Ik wilde richting de zorg, maar wel in combinatie met de bestemming van het perceel. Werken met mensen, adviezen geven aan jonge agrarische ondernemers op het gebied van bedrijfsovernames en aanverwante vraagstukken. Ik heb de nodige ervaring opgedaan in diverse besturen in de agrarische sector, maar wat ik vooral wilde was: werken met mensen, de natuur en alles wat daarbij komt kijken.’

Een nieuwe loods

Inmiddels zijn de varkensstallen tot puin vermalen. Er staat een gloednieuwe loods waarin een praktijkruimte voorzien is voor coaching en therapie en een mantelzorgwoning. Op de eerste verdieping is er in de toekomst een mogelijkheid om o.a. te vergaderen. 

Om de loods heen komt een voedselbos. De inrichting van de loods is in ontwikkeling en de eerste stappen voor het voedselbos zijn gezet. Zo is er door de basisschool van de Zeilberg tijdens de boomplantdag in maart van dit jaar het begin van een houtwal gemaakt. Wanneer de boompjes groot genoeg zijn vormen deze de noodzakelijke bescherming voor het voedselbos. Het spreekt voor zich dat dit niet van de een op de andere dag klaar zal zijn. 

Bomen laten zich niet haasten en gras gaat echt niet groeien door er aan te trekken. De verwachting is dat over een jaar of vijf het voedselbos een serieuze start kan maken. Ronald: ‘Naast het voedselbos komt er ook een voedseltuin. Daarom willen we een ruime keuken realiseren waarin we aan de slag kunnen met de producten van het voedselbos en de voedseltuin. Het doel is een plek te creëren waar natuur, landbouw en mensen samenkomen.’

Ambitieuze plannen

Het zijn ambitieuze plannen, daarom wordt Ronald, onder andere, bijgestaan door John Vermeer van Vermeer Duurzame Diensten dat gespecialiseerd is in verduurzaming in de breedste zin des woords en voedselbossen. Ook voor Vermeer ligt er een hele uitdaging, want het is een flink project. 

Vermeer: ‘De totale oppervlakte waar we het over hebben meet ongeveer zes hectare. Een hectare daarvan wordt voedselbos en voedseltuin en er is ook nog een flinke vijver. De rest valt onder agrarisch natuurbeheer en we zijn aan het bekijken of er ook agroforestry mogelijk is met nog meer vrucht- en notenbomen.’ 

Ronald: ‘Hoewel het nog geen openbaar toegankelijke locatie wordt, richten we het wel zo in dat er wandelpaden komen, een picknickplek bij de ingang en er ook een bruggetje over de vijver komt. Zo wordt het een mooie locatie om van dichtbij van de natuur te genieten en er letterlijk de vruchten van te plukken.’

Laagdrempelig

Het wordt geen zorgboerderij. In de toekomst worden er wel excursies en activiteiten georganiseerd in het voedselbos en de voedseltuin. En ook scholen zijn van harte welkom om hun leerlingen op een laagdrempelige wijze kennis te laten maken met het landleven. Zo wil Ronald bijdragen aan een toekomstbestendig en aantrekkelijk buitengebied, waar natuur, educatie en ondernemerschap elkaar versterken.

Het is, kortom een heel aan gaan. Ronald: ‘Gelukkig sta ik er niet alleen voor, want naast professionals als John Vermeer zijn er mijn ouders en mijn vriendin Chantal, die me bijstaan in dit project. Dit en de vooruitzichten op het uiteindelijke resultaat werken enorm motiverend om er alles aan te doen om het tot een succes te maken!’

Buitengebied in Beeld is een initiatief van Stichting Buitengebied Deurne (SBD), dat een onderdeel is van het Ondernemersfonds Deurne. De foto’s bij dit artikel zijn gemaakt door Hein van Bakel.

Eerder verschenen er verhalen over, De Schooteindhoeve, Liever Buiten, Van Rooij Landbouwmechanisatie. Op de Mózik, Mart Munsters BV, sPeelslandschap, Kuijpers, Chielkes Aardbeien en Van Zeeland Vleesvee BV, Hemelrijk Blondes, DAAR Agrotechniek BV, Vers van der Velde, Stichting Buitengebied Deurne, Hoeve Luyterheyde, Sierteeltkwekerij Kools, DEMAC, Kalverhouderij Verberne, Sesampoort, Familie van Aert, Kuijpers Metaal- en autorecycling, Tractor Glow Ride Deurne, Varkenshouderij Meulendijks, HAS-studenten doen onderzoek, fauna en weidevogelbescherming, Verberne, Klasseboeren, Penninx-Jonker Snijbloemen & Perkplanten, De Kattenboom en Kuunders.