Buitengebied in beeld: Klasseboeren

Klasseboeren maakt deel uit van het Platform Boerderijeducatie Nederland, een samenwerking van regionale initiatieven van boerderijeducatie, LTO Nederland en ZuivelNL. Voorzitter van de afdeling Noord-Brabant, Zeeland en Rijk van Nijmegen is Henk Kerkers (1964). We spraken hem op zijn boerderij aan de Breemortelweg in het Zeilbergse buitengebied.

De Astenaar van geboorte vond de liefde in Deurne en samen met zijn Marianne woonden ze in De Koolhof. Achter hun woning had hij al een moestuin. Het boeren heeft er altijd wel in gezeten. Henk: ‘Ik ging naar de Hogere Agrarische School (HAS), maar volgde daarna ook nog de nodige post-HBO-cursussen, waaronder bedrijfseconomie en commerciële economie. Ook heb ik lesgegeven in Horst en deed 15 jaar diverse projecten voor de Rabobank.’ Na een tienjarig wethouderschap in Deurne was Kerkers toe aan een nieuwe uitdaging. Dat was in 2014. Henk kocht in 2014 de vervallen boerderij aan de Breemortelweg, die al acht jaar leegstond en rijp voor de sloop was. Henk liet de boerderij van de grond af in de oorspronkelijke staat herbouwen en begon aan zijn missie. 

Missie

Die missie was mensen enthousiast maken om 365 dagen per jaar (h)eerlijk te eten van dichtbij. Henk: ‘Kinderen zijn nog onbevangen, nieuwsgierig en recht voor zijn raap. Ik heb er veel plezier in om hen te laten zien hoe alles hier groeit en bloeit.’ Henk verbouwd 100 verschillende soorten groenten en bijna 100 kruiden. De kinderen mogen tijdens de boerderijles groenten en kruiden plukken. Ze kunnen voelen, ruiken en proeven en natuurlijk vragen stellen. Henk: ‘Toen ik verteld had hoe de planten groeien, zich voeden en ademen stak een meisje haar hand op en vroeg: ‘En hoe plassen die groenten dan?’ ‘Toen stond ik even met m’n mond vol tanden. Mooi toch?’ 

Organisatie

De regionale initiatieven van Klasseboeren bestaat uit boerenbedrijven uit verschillende sectoren die zich richten op het basis-, middelbaar en speciaal onderwijs, waarbij kinderen zelf kunnen zien, horen, voelen en beleven waar het voedsel vandaan komt. De deelnemende partijen hebben met elkaar kwaliteitseisen op het gebied van veiligheid, hygiëne en educatieve vaardigheden afgesproken. Bedrijven ontvangen daarvoor het Keurmerk Boerderijeducatie Nederland. enk KerkersHenk Hen

Opleiding

Om Klasseboer te worden moet je wel een training volgen. Zo is er een vierdaagse training Belevend Leren, moet je in bezit zijn van een Verklaring omtrent het Gedrag (VOG), de cursus Bedrijfshulpverlening met jaarlijkse bijscholing volgen en een aansprakelijkheidsverzekering voor boerderijeducatie als nevenactiviteit hebben. De kwaliteitscontrole van het bedrijf wordt gedaan door de collega’s uit een andere regio. 

Klasseboeren De Peel

Zes boerderijen in De Peel maken deel uit van Klasseboeren De Peel. Dit zijn: Bijzonder Brabants (Henk Kerkers) Deurne, Bloemkwekerij Van den Broek Gemert, Hero Ei Asten, Op den Hoek De Mortel, Porcus Campus Aarle-Rixtel en de Schooteindhoeve Vlierden. Coördinator is Hanneke Verberne van de Schooteindhoeve. Voor scholen is zij het aanspreekpunt voor het boeken van een les. 

De maatschappelijke partners zijn de gemeenten Gemert-Bakel, Laarbeek, Asten, Someren, Deurne, de Rabobank en Steun Welzijnszorg. Deze partners maken het mogelijk dat de klassen gratis een boerderijles kunnen volgen en dat de Klasseboer een onkostenvergoeding ontvangt. Henk: ‘Het mooiste is wanneer voorafgaande aan het boerderijbezoek binnen het gangbare lesprogramma hieraan op school aandacht wordt besteed. Daarvoor is ook lesmateriaal beschikbaar.’ Wel is het volgens boer Henk nog een uitdaging om hiervoor ook de leerkrachten én de basisscholen warm te maken. 

Peelrandbreuk

De boerderij van boer Henk ligt op de Peelrandbreuk, een geologische breuklijn die grofweg loopt van Meinweg - Roermond - Meijel - Neerkant - Liessel - Deurne - Bakel - Gemert - Uden - Heesch - Oss. Daarna gaat het verder om uiteindelijk uit te lopen in de Noordzee. Op het terrein van boer Henk kun je de ondergrondse gevolgen van deze breuk zien aan het water in twee putten, elk aan een kant van de breuk. Er is namelijk een verschil van maar liefst 3,5 meter in de waterstand terwijl de putten zich maar amper tien meter van elkaar bevinden. De putten zijn, uiteraard, veilig om een figuurlijke blik in te werpen. Een bijzondere gewaarwording.

Zo natuurlijk mogelijk

Bij boer Henk loopt het seizoen voor het scholenbezoek van eind mei tot begin december. Henk: ‘Ik verbouw groenten en kruiden en die volgen de seizoenen. Ik probeer zoveel als mogelijk natuurlijk te werken. Dit betekent geen kunstmest en zo min mogelijk gewasbeschermingsmiddelen. Ook heb ik vier bijenkasten staan.’ 

De Schooteindhoeve is minder seizoensgebonden, omdat het hoofdzakelijk een melkveebedrijf is. Kinderen krijgen daar eerst een uitgebreide rondleiding waarbij ze mogen meehelpen met o.a. de kalfjes melk geven; lammetjes voeren; zien waar de melk vandaan komt; kippen eitjes uithalen. etc. Daarna gaan ze in kleine groepjes aan de slag met allerlei opdrachtjes die voldoen aan de kerndoelen voor het onderwijs. Bij de Schooteindhoeve kunnen kinderen van de onder- en bovenbouw het hele jaar door terecht. Boer Henk is vooral interessant voor de bovenbouw – vanaf groep 5. 

Doelgroepen

Klasseboeren van De Peel richt zich op een drietal doelgroepen: het basis- middelbaar- en bijzonder onderwijs. Maar de aangesloten boeren hebben natuurlijk ook nog hun eigen business, want Klasseboeren is geen verdienmodel. Henk: ‘Klasseboeren heeft vooral een zendingsdrang. Ze willen laten zien hoe ons voedsel geproduceerd wordt. Maar, naast het educatieve karakter moet er ook gewoon geld verdiend worden. 

De aangesloten bedrijven zijn zeer divers.’ Als het aan boer Henk ligt kan die diversiteit van de bedrijven niet groot genoeg zijn: ‘Ook bedrijven die op grootschalige wijze voedsel produceren zijn van harte welkom en kunnen zich aansluiten bij ons concept.’

Docenten kunnen meer informatie en een les boeken via de website www.klasseboeren.nl.

Buitengebied in Beeld is een initiatief van Stichting Buitengebied Deurne (SBD), dat een onderdeel is van het Ondernemersfonds Deurne. De foto van Hanneke en Henk bij dit artikel is gemaakt door Hein van Bakel.

Eerder verschenen er verhalen over, De Schooteindhoeve, Liever Buiten, Van Rooij Landbouwmechanisatie. Op de Mózik, Mart Munsters BV, sPeelslandschap, Kuijpers, Chielkes Aardbeien en Van Zeeland Vleesvee BV, Hemelrijk Blondes, DAAR Agrotechniek BV, Vers van der Velde, Stichting Buitengebied Deurne, Hoeve Luyterheyde, Sierteeltkwekerij Kools, DEMAC, Kalverhouderij Verberne, Sesampoort, Familie van Aert, Kuijpers Metaal- en autorecycling, Tractor Glow Ride Deurne, Varkenshouderij Meulendijks, HAS-studenten doen onderzoek, fauna en weidevogelbescherming en Verberne.