Neerkant eert bemanning neergestorte bommenwerper met monument

NEERKANT - In Neerkant verrijst binnenkort een bijzonder oorlogsmonument dat het verhaal vertelt van vijf jonge geallieerde vliegers die in de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen. Op een veld langs de Veenpluisweg, nabij het Heesterveld, wordt op 21 juni een blijvende herdenkingsplek onthuld. Op die locatie stortte in de nacht van 21 op 22 juni 1943 een Britse bommenwerper neer.

door Bram Vannisselroij

Het ging om een Vickers Wellington van het 166 Squadron van de Royal Air Force. Die nacht nam het toestel deel aan een grootschalige bombardementsmissie op de Duitse stad Krefeld, onderdeel van de Slag om de Ruhr. Tijdens deze missie werden honderden bommenwerpers ingezet en leden de geallieerden zware verliezen. Ook het toestel boven Neerkant werd getroffen door Duitse nachtjagers. Brandend en zwaar beschadigd vloog het laag over het dorp, om vlak voor de inslag in de lucht te exploderen. 

Herbegraven

Geen van de vijf bemanningsleden overleefde de crash. Het ging om piloot Arthur Burgess (23), navigator George Roland Wright (35), boordschutter Eric Jeffs (21), radiotelegrafist James Karl Somers (29) en bommenrichter William Francis Payne (23). Vier van hen werden na de oorlog herbegraven op het militaire kerkhof Jonkerbos in Nijmegen. 

Vermist

Van Payne werd nooit een lichaam teruggevonden. Hij staat sindsdien te boek als vermist en wordt herdacht op het Runnymede Memorial in Engeland. Het idee voor het monument ontstond bij Jürgen Beekers, die tijdens zijn werkzaamheden rond de herdenking van 75 jaar bevrijding van Neerkant op het verhaal van de crash stuitte. 

Wat begon als interesse groeide uit tot een concreet plan voor een blijvende herdenkingsplek. Hij kreeg daarbij steun van dorpsgenoten Theo Janssen, Harrie van de Mortel, Toine Verstappen en Theo Donkers. Samen zetten zij zich in om het verhaal van de bemanning zichtbaar te maken. Beekers zocht intensief naar nabestaanden, een proces dat veel tijd en speurwerk kostte. Uiteindelijk wist hij veel familieleden te bereiken. 

Kippenvel

“Een van de bemanningsleden had een tweelingzus. Haar dochter is geboren op dezelfde datum als dat de crash plaatsvond. Toen ik dat ontdekte kreeg ik kippenvel”, vertelt hij. Ook zij zal tijdens de onthulling van het monument aanwezig zijn. Volgens Beekers is het monument meer dan alleen een terugblik. “De reden dat we ons hard hebben gemaakt voor dit monument is dat vrede niet vanzelfsprekend is. Dat was tachtig jaar geleden zo en dat blijkt nu ook weer”, zegt hij, verwijzend naar de huidige conflicten in onder meer Oekraïne en het Midden-Oosten. 

“Dat soldaten van de andere kant van de wereld voor onze vrijheid streden is bijzonder.” Het drama in Neerkant staat niet op zichzelf. Tijdens de oorlog stortten duizenden vliegtuigen neer boven Nederland. Vooral bemanningen van de Britse luchtmacht liepen enorme risico’s. Een groot deel van hen keerde nooit terug, vaak nog geen vijfentwintig jaar oud. 

De aanleiding voor het monument kreeg een extra dimensie door een bijzondere vondst. Bij werkzaamheden in het dorp in 2023 werden resten van een betonnen verdedigingsstelling uit de oorlog ontdekt, onderdeel van de Peel-Raamstelling. Eén van deze zware constructies heeft nu een plek gekregen bij het monument. Afgelopen vrijdag werd de kolossale stelling met een grote kraan op zijn plek gezet. Op het monument worden de vijf namen blijvend zichtbaar gemaakt. Daarnaast komen er plaquettes met de namen van andere geallieerde militairen die in de omgeving van Neerkant zijn gesneuveld of vermist geraakt.

Het project met het monument en het bijbehorende herdenkingsgebied met de betonnen loopgraaf/stelling is mede tot stand komt met medewerking van de stichting Leefbaar en Vitaal Neerkant, de gemeente Deurne en Gebroeders Swinkels uit Vlierden.