‘Stikstofplannen brengen boeren in de regio verder in het nauw’

DE PEEL – De nieuwe stikstofplannen van het kabinet zorgen volgens Mario Berkers, voorzitter van ZLTO De Peel, voor toenemende onzekerheid onder agrarische ondernemers in de regio. Volgens hem gaat het allang niet meer alleen over stikstof, maar stapelen de maatregelen zich op en komt het perspectief voor veel bedrijven verder onder druk te staan.

door Bram Vannisselroij

“De zorgen worden alleen maar groter”, zegt Berkers stellig. Naast de stikstofdiscussie wijst hij op de invoering van de norm van 2,6 grootvee-eenheden (het aantal dieren dat een boer per hectare grond mag houden), de zonering rond Natura 2000-gebieden en de plannen voor beekdalen. 

Vooral in de Peel, waar boeren volgens hem de afgelopen jaren al hard zijn geraakt door het Brabantse beleid, hebben deze maatregelen grote gevolgen voor de bedrijfsvoering en toekomstplannen van ondernemers. Van een echte koerswijziging in Den Haag is volgens de ZLTO-voorzitter nauwelijks sprake. Hoewel het kabinet spreekt over een nieuwe aanpak, ziet Berkers vooral een voortzetting van het beleid uit de periode van Rutte IV. 

Te weinig perspectief

“Voor boeren verandert er weinig, opnieuw meer beperkingen en nog altijd te weinig perspectief.” De gevolgen zijn volgens hem in de praktijk direct merkbaar. “Veel ondernemers weten nog altijd niet waar zij aan toe zijn en welke gevolgen de plannen uiteindelijk voor hun bedrijf zullen hebben. Die onzekerheid maakt het vrijwel onmogelijk om te investeren, te innoveren of een bedrijfsovername door de volgende generatie voor te bereiden.” 

Een van de grootste knelpunten blijft de vergunningverlening. Zonder vergunningen kunnen ondernemers volgens Berkers geen stappen zetten, ook niet wanneer zij juist willen investeren in verduurzaming of emissiereductie. “Vergunningverlening zou het vertrekpunt moeten zijn, maar in deze plannen is het opnieuw het sluitstuk. Daarmee span je het paard achter de wagen.” Ook het vertrouwen in de overheid staat daardoor onder druk. 

Spelregels

Volgens Berkers ontstaat vertrouwen pas als de regels duidelijk zijn en niet steeds veranderen. “Boeren willen vooruit, investeren en verduurzamen, maar niemand investeert miljoenen als de spelregels voortdurend veranderen.” Toch benadrukt hij dat ZLTO De Peel niet alleen kritiek heeft op het huidige beleid, maar ook met oplossingen komt. Onder de naam ‘Voor De Volgende Generatie’ presenteerde de organisatie een plan. 

Volgens Berkers moet de discussie minder draaien om modellen en details en meer om maatregelen die daadwerkelijk bijdragen aan zowel natuurherstel als toekomstperspectief voor boerenbedrijven. Over de samenwerking tussen de landbouwsector, de provincie en het Rijk is Berkers voorzichtig positief. 

Na jaren van overleg zag hij het wederzijdse vertrouwen langzaam terugkeren. Waar de provincie volgens hem lange tijd vooral een blokkade vormde, leek de samenwerking de laatste tijd te verbeteren. Hij hoopt dat die ontwikkeling binnen GGA De Vitale Peel en NOVEX standhoudt. 

Verantwoordelijkheid nemen

Tegelijkertijd benadrukt hij dat samenwerking alleen werkt wanneer alle partijen verantwoordelijkheid nemen. “Alleen eisen stellen en zelf niets leveren werkt niet.” Ondanks alle onzekerheid ziet Berkers nog altijd toekomst voor gezinsbedrijven en de intensieve landbouw in de Peel. Daarvoor is volgens hem wel een fundamentele verandering nodig in de houding van de overheid. 

“Gezinsbedrijven zijn bereid om te investeren in innovatie, natuur en emissiereductie. Geef ondernemers dan ook de ruimte om dat te doen.” Volgens Berkers staat er meer op het spel dan alleen de toekomst van individuele bedrijven. “Zonder perspectief verdwijnen niet alleen bedrijven, maar ook de economische en sociale kracht van de Peel”, besluit hij.