De spelersgroep van de ludieke productie Het begon op Vreekwijk. (Foto: Hein van Bakel)

Manifestatie Het begon op Vreekwijk

vrijdag 16 maart 2018 - 08:41|

DEURNE - In zalencentrum Van Bussel in Sint Jozefparochie wordt zaterdag 17 maart van 12.00 tot 13.00 uur de manifestatie Het begon op Vreekwijk gehouden. Een korte, ludieke productie, gestoeld op een historische gebeurtenis, over het ontstaan van de democratie en het lokale bestuur in Deurne. Zo'n twintig spelers voeren de productie op onder regie van Frans van de Pas.

De productie Het begon op Vreekwijk is gebaseerd op de zogenoemde gemeijnte-vergaderingen, die tot aan 1795 jaarlijks gehouden werden in Deurne. De amateurhistorici Pieter Koolen en Ludo Boeije namen het initiatief voor de manifestatie Het begon op Vreekwijk. Historicus Ton Spamer hield in aanloop naar de manifestatie afgelopen woensdag een lezing over het onderwerp.
"Toen ons gevraagd werd na te denken over activiteiten in het jubileumjaar kwamen we al snel op dit idee. De gemeijnte-vergaderingen werden gehouden op 17 maart, op 21 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen", aldus Pieter Koolen. "Met de lezing en de manifestatie van komende zaterdag willen we de inwoners van Deurne en met name de leden van de politieke partijen laten zien hoe dat vroeger ging. De heemkundekring wil hiermee een vette knipoog geven naar de gemeenteraadsverkiezingen."
De productie is tot stand gekomen in samenwerking met Dit Deurne van Ons. Frans van de Pas is de schrijver en regisseur. Hij is tevens lid van Heemkundekring. HN Ouwerling.

Humor en beleving
Het toneelstuk Het begon op Vreekwijk is volgens Van de Pas een afspiegeling van een stukje historie van Deurne met nadruk op de volksvergaderingen. "Er wordt niet een hele gemeijnte-vergadering nagespeeld. Het stuk heeft ook geen echte plot. Het publiek krijgt een indruk van hoe het er destijds aan toe ging; met een stukje beleving, leuke anekdotes, een beetje humor en een knipoog naar de huidige situatie. De zaal zal aangekleed worden in de sfeer van toen."
Omdat zowel De Peelcomedianten als De Klotlanders aan de vooravond staan van nieuwe, grote opvoeringen heeft Frans van de Pas naar eigen zeggen de regie van Stefan van der Heijden overgenomen. "Stefan van der Heijden heeft de eerste aanzet gegeven, maar het werd voor hem allemaal wat veel."
Om die reden waren er ook niet veel toneelspelers beschikbaar.
Pieter Koolen. "We hebben het voornamelijk binnen onze eigen heemkundekring moeten zoeken. Dat zijn niet allemaal mensen met toneelervaring." Ludo Boeije vult aan: "Maar we hebben een mooie club mensen, waaronder twee heel bijzondere spelers. Namelijk onze eigen voorzitter Jan Adriaans en burgemeester Hilko Mak."
Annemarie Eevers vertolkt de rol van vertelster Grietje en Tonny Wijnands treedt op als troubadour.

"De manifestatie is een vette knipoog naar de gemeenteraadsverkiezingen"

Borgemeesters
De gemeijnte-vergaderingen werden gehouden in de openlucht op Vreekwijk, in de omgeving van een poel nabij het toenmalige Stappad, dat nu het Oude Stappad heet.
Elk gezin in de gemeente Deurne was verplicht het gezinshoofd of een mannelijke vertegenwoordiger daarvan af te vaardigen naar de bijeenkomst. Op het niet verschijnen stonden hoge boetes. Daarvan zijn volgens Pieter Koolen nog processtukken ontdekt. "In het archief van Vlierden, dat vroeger een zelfstandige gemeente was, zijn stukken gevonden waaruit bleek dat in 1770 de opkomst zo slecht was, dat de verplichting om te verschijnen opgenomen werd in het reglement. Op het niet naleven daarvan stonden hoge boetes."
Tijdens de gemeijnte-vergaderingen werd elk jaar een reglement voor de openbare ruimte vastgesteld en voorgelezen. Het ging dan bijvoorbeeld om wanneer en hoe inwoners hun wegen en sloten moesten onderhouden, waar ze hekken moesten plaatsen en waar ze in de Peel turf mochten steken.
Daarnaast werd elk jaar een zogenoemde borgemeester gekozen. "Een soort penningmeester van de gemeente," aldus Ludo Boeije. "Dat was geen geliefd baantje. De borgemeesters moesten zorgdragen voor de gemeentekas. Zij moesten in de hele gemeente Deurne, en dat was een groot gebied vanaf de rand van Bakel tot aan de grens met Meijel, bij elk huisgezin de belastingen innen. Bij de meeste gezinnen ging het dan vaak om elke week een beetje."

Aanbieden infobord
De productie Het begon op Vreekwijk begint zaterdag om 12.00 uur en is om 13.00 uur afgelopen. De deuren van Zalen Van Bussel aan de Sint Jozefstraat 77 gaan om 11.30 uur open. De manifestatie is voor iedereen gratis toegankelijk.
Na afloop van het toneelstuk zal door de heemkundekring een informatiebord aangeboden worden aan het gemeentebestuur van Deurne. Het bord zal als een blijvende herinnering geplaatst worden op Vreekwijk. Een qr-code op het bord geeft toegang tot digitale informatie over de historische betekenis van Vreekwijk.

Gerelateerde nieuwsberichten

Indrukwekkend spel door Het Peels Toneel HELENAVEEN – Voor een uitverkochte zaal in De Gouden Helm in Helenaveen speelde het Peels Toneel zondag 7 april de komische thriller De Italiaanse Meesterhand. Geen gewone klucht, maar een... 9 april 2019 - 09:43
Kamerkabaal door Klotlanders blijkt schot in de roos ZEILBERG - De acteurs van Toneelgezelschap De Klotlanders moeten zich zaterdagavond als kinderen in een snoepwinkel hebben gevoeld. Alle factoren die konden bijdragen aan een geslaagde première waren aanwezig. Een... 8 april 2019 - 14:34
Veel te doen dit weekend in Deurne DEURNE – Het belooft een druk weekend te worden in Deurne. De weersvoorspellingen zijn gunstig. Alle reden dus om er op uit te trekken. Bijvoorbeeld zaterdagavond naar de Sint Jozefparochie,... 29 maart 2019 - 20:43
Jubilarissen Animato ZEILBERG - Zangvereniging Animato hield maandag 25 maart de algemene ledenvergadering bij Zaal de Zwaan in Zeilberg. Tevens werden twee jubilarissen gehuldigd. Riek Manders en Iet Welten zijn 25 jaar... 29 maart 2019 - 10:25
Komende zaterdag Heilight Parade SINT JOZEFPAROCHIE – “We verwachten er veel van”, aldus voorzitter Leo Cuijpers van de stichting Heilight Parade over de stoet van verlichte praalwagens die zaterdag 30 maart door Sint Jozefparochie... 28 maart 2019 - 11:34
Kaviaar Speciaal in beeld VLIERDEN – Voor drie keer een volle zaal bracht toneelvereniging ’t Vat afgelopen zaterdag en zondag de voorstelling Kaviaar Speciaal op de planken in ’t Huis in Vlierden. Het publiek... 26 maart 2019 - 14:16