Hans en Monique van Elst verloren hun zoon Tjalling. Volgens hen had dit voorkomen kunnen worden. (Foto: Hein van Bakel)

Het verdriet van Hans en Monique slijt nooit

donderdag 19 augustus 2021 - 12:03|Bram Vannisselroij

DEURNE - Tjalling van Elst was een doodnormale jongeman. Hij groeide op in een liefdevol gezin, had veel vrienden en was een uitstekende student, met nog een heel leven voor zich. Na zijn afstuderen kreeg hij last van pijn in zijn spieren, maar een medische oorzaak werd niet gevonden. Na anderhalf jaar behandeling bij diverse psychologen, maakte hij op 27 juli 2004 een einde aan zijn leven. Zijn ouders horen pas na zijn dood dat hun zoon met suïcidale gedachten rondliep. “Dit had nooit mogen gebeuren.”

Ouders Hans en Monique van Elst vertellen hun verhaal aan de keukentafel in Walsberg. “Het is al best lang geleden, en mensen zeggen wel: geef het een plekje, maar het verdriet slijt nooit”, vertelt Monique. Op tafel liggen enkele foto’s van Tjalling en het boek dat ze over hem en zijn heftige strijd schreven. Aan de wand hangt een schilderij dat Monique maakte, met daarop de beeltenis van Tjalling. Een vrolijke jongen kijkt de woonkamer in zoals hij eigenlijk altijd was, tot anderhalf jaar voor zijn dood. “Het boek is vooral bedoeld om ouders te waarschuwen en niet per se voor onszelf”, zegt Monique bijna verontschuldigend.

Na de dood van Tjalling proberen zijn ouders te achterhalen hoe het zo gruwelijk mis kon gaan. Ze doen dit met behulp van aantekeningen die hij de laatste anderhalf jaar voor zijn overlijden bijhoudt. Daarin staat ook dat ze zijn medische gegevens mogen inzien. In een van de laatste zinnen staat: ‘Schrijf er een boek over’. “Het was een de wens van Tjalling en konden we niet weigeren”, zegt Hans. Tijdens het schrijfproces komen ze erachter dat er door de behandelend artsen veel fouten gemaakt zijn. “Dit had nooit mogen gebeuren”, vindt Monique.

Rustige baby
Op 9 februari 1977 wordt Tjalling geboren. Het blijkt een rustige baby, waar zijn ouders weinig omkijken naar hebben; hij slaapt, eet en groeit goed. Hans geeft als natuurkundedocent les op een middelbare school, maar besluit na een tijdje te solliciteren naar een baan bij Siemens in Duitsland. Het gezin kent er een mooie tijd en in München ziet ook Maurice, het broertje van Tjalling, het levenslicht.

Na vijf jaar lonkt een terugkeer naar Nederland. Hans: “Onze ouders kregen gezondheidsproblemen en daarom wilden we wat dichter in de buurt gaan wonen.” In een tijdsbestek van zeven maanden overlijden de ouders van Hans, maar ook compleet onverwacht de moeder van Monique. “Dat was een hele heftige tijd. Je bent weer terug in Nederland en wil een frisse start maken, in plaats daarvan kregen we klap na klap te verwerken”, blikt Hans terug. De dan achtjarige Tjalling, krijgt het op jonge leeftijd allemaal voor zijn kiezen. Het gezin krabbelt langzaam op en voelt zich na een tijd thuis in Nederland.

'We hebben er alles aan gedaan, maar het mocht niet baten'

IJverige student
Op de middelbare school ontpopt Tjalling zich tot een ijverige student. Hij sport graag en is van het ondernemende type. Met zijn vwo-diploma op zak meldt hij zich vol goede moed op de Technische Universiteit Eindhoven, voor de studie ‘Chemische Technologie’. In de Lichtstad gaat hij in een studentenhuis wonen en wordt lid van studentenvereniging Demos.

Verder gaat hij graag naar feestjes in andere studentensteden zoals Utrecht en Maastricht, daar zijn volgens hem meer mooie meisjes te vinden. De leraren roemen zijn inzet en zijn perfectionisme. Tijdens zijn studie gaat hij enkele weken bij een goede vriend in Amerika op bezoek. In ‘The States’ vermaakt hij zich kostelijk.

Na zijn afstuderen krijgt hij steeds meer last van pijn in zijn spieren. Na een tijdje bezoekt hij toch maar een huisarts. Onderzoeken geven geen uitsluitsel over wat hieraan ten grondslag ligt, een lichamelijke oorzaak wordt niet gevonden. Tjalling vraagt aan zijn ouders of hij weer bij hen mag intrekken, alleen wonen is gezien de pijn niet meer mogelijk. Even lijkt het beter te gaan, maar de pijn in zijn spieren houdt aan.

'Met de huisarts en de psycholoog klikt het niet'

Geen vertrouwensband
De huisarts vermoedt dat de klachten dan wel van psychische aard moeten zijn. Tjalling wordt doorverwezen naar een psycholoog. Zowel met de huisarts als met de psycholoog klikt het niet en hij voelt zich nergens serieus genomen. "Er was geen enkele vertrouwensband”, vertelt zijn vader. Al vrij snel vragen Hans en Monique hoe het gaat bij de psycholoog. Van het een op het andere moment klapt Tjalling dicht. Hij reageert geagiteerd en bot. Dit tot ontsteltenis van zijn ouders, zeker omdat doorgaans alles bespreekbaar is tussen hen. "Vanaf dat moment zijn we hem kwijtgeraakt”, vertelt Hans emotioneel. Tjallingblijft intussen trouw de psychologen bezoeken. Zijn ouders zien hem echter steeds verder afglijden. De talloze gesprekken lijken geen effect te sorteren en daarom trekken Hans en Monique aan de bel. Ze schrijven een emotionele brief naar alle betrokken instanties. De huisarts vertelt het bezorgde echtpaar steeds hetzelfde: "Het komt wel goed.”

Hans en Monique zijn inmiddels bekaf en willen middels een korte vakantie op krachten komen. Tjalling slaat het aanbod om mee te gaan af, bang dat zijn pijnlijke spieren opspelen. Zijn moeder wil hem eigenlijk niet alleen laten, maar denkt dat een tijdje alleen misschien wel een helende werking op Tjalling heeft. Dit lijkt zijn vruchten af te werpen. Hij helpt de buurvrouw met pruimen plukken en een weekend later belt hij zijn moeder op met de vraag of er nog witte verf in huis is. "Toen dacht ik: hij is aan het schilderen, het zal wel beter met hem gaan.”

Angstgevoel
Als Monique bij thuiskomst de sleutel in het slot steekt en de gang in loopt overvalt een enorm gespannen angstgevoel haar. Op de slaapkamerdeur van Tjalling hangt een wit laken met een vel papier met een korte tekst. In de gauwigheid ziet Monique niet wat er staat geschreven. Ze ziet niemand en ze raakt in paniek. Wat ze wel ziet snapt ze niet: een aantal flessen met drank, pillen en braaksel op de grond. Hans rent naar binnen en leest de tekst op het vel papier: "BEL EERST 112 LOOP NIET VERDER!” Aan de trapleuning hangen een aantal jassen die er normaal niet hangen. Ze trekken de jassen weg en zien daar Tjalling hangen, hun wereld stort in. Na autopsie blijkt Tjalling al 72 uur dood te zijn als zijn ouders hem vinden. "Gelukkig heeft Maurice hem niet gevonden, dat zou helemaal verschrikkelijk zijn”, vertelt Monique.

Diepe rouw
De dood van Tjalling werpt het gezin in diepe rouw. De vraag die telkens terugkeert is: Was dit te voorkomen? Monique en Hans vinden de aantekeningen van Tjalling. Ze vragen de medische dossiers op bij de instanties, maar deze staan hier niet om te springen. Na lang getouwtrek krijgen ze de (onvolledige) dossiers. Hierin staat wel duidelijk vermeldt dat Tjalling met suïcidale gedachten rondliep. "Ik kan er nog steeds niet bij dat ze dit niet bij ons gemeld hebben. De huisarts zei steeds: het komt wel goed, terwijl er in de dossiers stond dat hij suïcidale gedachten had.”

'Ik kan er nog steeds niet bij dat ze dit niet bij ons gemeld hebben'

In de rapporten staat verder dat hij ‘niet zelfstandig is'. Volgens zijn ouders complete nonsens. "Tjalling heeft zeven jaar op zichzelf gewoond, ging op jonge leeftijd wekenlang naar Amerika, en dat alles regelde hij allemaal zelf”, vertelt zijn moeder. Ook zou Tjalling depressief zijn toen hij voor het eerst bij de psycholoog aanklopte. "Hoewel hij pijn had, was hij zeker niet depressief. Ze hebben hem depressief gemaakt”, zegt Monique stellig.

Verkeerde diagnoses, instanties die langs elkaar heen werken en het onderschatten van ziektebeelden, het zijn nu nog actuele thema's in de (geestelijke) gezondheidszorg. "Daarom ook dit boek, om ouders te waarschuwen. Voor ons is het te laat, maar misschien voor andere ouders niet. Als je ziet dat het de verkeerde kant op gaat blijf de instanties bellen, mailen of ga langs. We hebben er alles aan gedaan, maar het mocht niet baten.” Het boek Tjalling is online verkrijgbaar, maar ook bij Boekhandel Berkers en de Bruna in Deurne.

Gerelateerde nieuwsberichten

Koninklijke Harmonie Deurne is terug van weggeweest DEURNE - Je moet als harmonie wel wat lef hebben om na een zo lange corona-onderbreking het publiek te trakteren op tweeconcerten in één weekend. De Koninklijke Harmonie Deurne durft... 22 oktober 2021 - 16:44
Lezers schrijven: Herfst in de Peel: kaalslag gaat door Herfst in de Peel: het is bijna symbolisch. De kaalslag wordt vervolgd, met dank aan beheerplan Natura 2000/Life+ Peelvenen. 'Uw generatie weet nog hoe de Peel er vroeger uitzag. De... 22 oktober 2021 - 16:33
Vrouwenbeweging ZijActief na 75 jaar nog springlevend DEURNE - Vrouwenbeweging ZijActief Deurne viert zaterdag 16 oktober het 75-jarig jubileum. Wat begon als vermaak voor een club agrarische vrouwen is inmiddels uitgegroeid tot een modern gezelschap van ongeveer... 18 oktober 2021 - 09:53
Natasja en Edwin in het spoor van Jan en Anny DEURNE - Na haar hit 'Trots op jou' leek een doorbraak als solozangeres voor Natasja Poels uit Deurne slechts een kwestie van tijd. Een kerstshow in het Cultuurcentrum moest de... 14 oktober 2021 - 20:03
Open dag bij stichting LinQ DEURNE - Stichting LinQ is in april 2019 gestart met het geven van begeleidingsprogramma’s op maat aan een groep kinderen/jongeren en jong-volwassenen met als doel hen meer kansrijk te maken... 8 oktober 2021 - 10:23
Er gloort weer hoop voor Den Draai ZEILBERG - Mensen in Zeilberg kunnen komende zondag 3 oktober eindelijk kennismaken met het nieuwe bestuur en het nieuwe beheerdersechtpaar van een vernieuwde Den Draai. Anderhalf jaar geleden startten het... 1 oktober 2021 - 13:02