Het gebied was moeilijk toegankelijk voor de brandweer. (Archieffoto: Walter van Bussel)

Laatste twee onderzoeken Peelbrand gepresenteerd

vrijdag 27 november 2020 - 10:41|Bram Vannisselroij

DEURNE/DEN BOSCH - In het Provinciehuis in Den Bosch werden vorige week de resultaten van de laatste twee onderzoeken naar de Peelbrand gepresenteerd. Volgens de onderzoekers moet er meer aandacht, geld en mogelijk ook regelgeving komen om onbeheersbare branden als deze in de toekomst te voorkomen. 

De brand in de Peel afgelopen voorjaar was qua schaal en intensiteit uitzonderlijk. Toen het vuur oplaaide op 20 april was er al sinds 11 maart geen druppel regen meer gevallen. Met 287 zonuren was het tevens de zonnigste april ooit gemeten. De harde ‘droge’ oostenwind en de lage luchtvochtigheid waren de andere ingrediënten die ervoor zorgden dat het vuur zich razendsnel kon verspreiden. De onderzoekers noemen de omstandigheden extreem.

Bij de Peelbrand werd ruim 700 hectare natuurgebied vernietigd. Eerdere schattingen vielen hoger uit, maar na uitvoerig onderzoek, onder andere via satellietbeelden, is dit bijgesteld.

Door het zogenaamde vliegvuur was het moeilijk voor de brandweer om een ‘stoplijn’ te maken. In de nacht van maandag 20 op dinsdag 21 april heeft een speciaal team tegenbranden gesticht om het vuur tegen te gaan. Het bestrijden van het vuur werd bemoeilijkt door de snelheid van de brand, de weersomstandigheden, de geringe draagkracht van de veenondergrond voor grote brandweervoertuigen en het onbegaanbare terrein met grote graspollen en poeltjes.

De beperkte hoeveelheid paden in het gebied bleek geen belemmering te zijn voor brandbestrijding. De wandelpaden waren te klein voor groot materieel en de grote paden waren vanwege de veenondergrond niet stevig genoeg.

Preventie
Hoofdonderzoeker van Wageningen University en Research (WUR) Cathelijne Stoof doet met haar team uiteenlopende aanbevelingen om te leren leven met vuur. Stoof: “We adviseren bijvoorbeeld om begroeiing strategisch te beheren en te voorkomen dat dit zich als brandstof over de jaren opstapelt, en om gebruik te maken van internationale inzichten voor nieuwe kennis en trainingen in natuurbrandbestrijding. We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden.”

Jan Jaap de Graeff, voorzitter van de onafhankelijke onderzoekscommissie benadrukt de urgentie om dit vraagstuk te lijf te gaan. “Het kán en moet beter om goed voorbereid te zijn op natuurbranden als in de Deurnese Peel.”

De onderzoekers concluderen dat er te weinig aandacht is geweest voor het voorkomen en bestrijden van brand in de Deurnese Peel. Ook is gekeken naar de rol van de provincie. De commissie concludeert dat bij het opstellen van plannen voor natuurgebieden, waaronder de Peel, onvoldoende aandacht is voor brandveiligheid. Dat geldt zowel bij het bepalen van de natuurdoelstellingen als voor het inrichten van deze gebieden en het beheren daarvan.

Ook ontbreekt het aan geld om de nodige maatregelen te treffen. De commissie adviseert om regels op te stellen, die ook te handhaven zijn, voor de inrichting en het beheer van natuurgebieden in relatie tot brandveiligheid. Tenslotte moet de samenwerking tussen de gemeente, de Veiligheidsregio en de beheerders worden versterkt.

Vernatting
Het WUR deed ook onderzoek naar de effecten van het vernatten van de Peel zoals bij het Leegveld en de Peelkanalen gebeurt. Daaruit blijkt dat het brandrisico in het gebied naar verwachting zal verminderen. “Vlammen worden dan minder hoog en verspreiden zich minder snel, blijkt uit computermodellen”, aldus Stoof. Deze projecten hebben echter pas na jaren effect. Tot die tijd is er aanvullend beheer nodig om het risico op brand te beperken. Dit kan bijvoorbeeld door gecontroleerd te branden, door maaien of begrazen. 

'Het kán en moet beter om goed voorbereid te zijn op natuurbranden'

Communicatie
Volgens Stoof was de communicatie vanuit de gemeente voor haar ‘geweldig’, maar ze begrijpt dat omwonenden dit wellicht anders hebben ervaren. “Als je ernaast woont, heb je andere informatie nodig.” Ze roept op om omwonenden er in de toekomst beter bij te betrekken. Burgemeester Hilko Mak beloofde opnieuw het gesprek aan te gaan met de omwonenden. “Met bewoners, dorpsraden, ZLTO en Werkgroep Behoud De Peel. Het liefst met de onderzoekers erbij. Dat er geen branden meer ontstaan in de Deurnese Peel kunnen we niet garanderen. Maar we willen wel voorkomen dat een brand van deze omvang nog een keer plaatsvindt.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Opnieuw geen Peelland Truckrun vanwege corona REGIO - Evenals vorig jaar heeft de organisatie van de Peelland Truckrun moeten besluiten het evenement af te blazen. Opnieuw gooit het coronavirus roet in het eten. Het is een... 20 januari 2021 - 11:28
Zeilbergese bingoshow zorgt voor vertier ZEILBERG - Iedereen is klaar met de lockdown en het einde is voorlopig nog niet in zicht. Om de inwoners van Deurne toch een leuke avond te bezorgen besloten enkele... 8 januari 2021 - 13:14
In beeld: Leerlingen de Aventurijn halen geld op voor Gambia SINT JOZEFPAROCHIE - Leerlingen van basisschool de Aventurijn hebben tijdens de kerstvakantie een ‘24 uurs marathon voor Gambia’ gehouden om geld op te halen. Ze organiseerden tal van activiteiten en... 6 januari 2021 - 14:43
Vuurwapens en veel chemisch afval bij groot drugslab in Someren-Heide SOMEREN-HEIDE - De politie ontdekte donderdag een groot drugslab aan de Bergdijk in Someren-Heide. Bij het onderzoek dat volgde zijn tientallen vuurwapens en grote hoeveelheden chemisch afval gevonden. Drie mannen... 26 december 2020 - 15:32
Deurnese jeugd bakt voor eenzame ouderen DEURNE - Meer dan wie dan ook zijn ouderen al tijden aan huis gekluisterd. Ook tijdens de aankomende kerstdagen mogen ze bijna geen bezoek ontvangen. Reden voor een groep Deurnenaren... 24 december 2020 - 10:18
‘Definitieve afbraak van het platteland’ REGIO – De BoerBurgerBeweging vreest dat de nieuwe stikstofwet de weg vrijmaakt voor de definitieve afbraak van het platteland. ‘Groene stikstof’ van agrariërs zou worden ingeruild voor ‘grijze stikstof’, afkomstig... 18 december 2020 - 10:45