Het gebied was moeilijk toegankelijk voor de brandweer. (Archieffoto: Walter van Bussel)

Laatste twee onderzoeken Peelbrand gepresenteerd

vrijdag 27 november 2020 - 10:41|Bram Vannisselroij

DEURNE/DEN BOSCH - In het Provinciehuis in Den Bosch werden vorige week de resultaten van de laatste twee onderzoeken naar de Peelbrand gepresenteerd. Volgens de onderzoekers moet er meer aandacht, geld en mogelijk ook regelgeving komen om onbeheersbare branden als deze in de toekomst te voorkomen. 

De brand in de Peel afgelopen voorjaar was qua schaal en intensiteit uitzonderlijk. Toen het vuur oplaaide op 20 april was er al sinds 11 maart geen druppel regen meer gevallen. Met 287 zonuren was het tevens de zonnigste april ooit gemeten. De harde ‘droge’ oostenwind en de lage luchtvochtigheid waren de andere ingrediënten die ervoor zorgden dat het vuur zich razendsnel kon verspreiden. De onderzoekers noemen de omstandigheden extreem.

Bij de Peelbrand werd ruim 700 hectare natuurgebied vernietigd. Eerdere schattingen vielen hoger uit, maar na uitvoerig onderzoek, onder andere via satellietbeelden, is dit bijgesteld.

Door het zogenaamde vliegvuur was het moeilijk voor de brandweer om een ‘stoplijn’ te maken. In de nacht van maandag 20 op dinsdag 21 april heeft een speciaal team tegenbranden gesticht om het vuur tegen te gaan. Het bestrijden van het vuur werd bemoeilijkt door de snelheid van de brand, de weersomstandigheden, de geringe draagkracht van de veenondergrond voor grote brandweervoertuigen en het onbegaanbare terrein met grote graspollen en poeltjes.

De beperkte hoeveelheid paden in het gebied bleek geen belemmering te zijn voor brandbestrijding. De wandelpaden waren te klein voor groot materieel en de grote paden waren vanwege de veenondergrond niet stevig genoeg.

Preventie
Hoofdonderzoeker van Wageningen University en Research (WUR) Cathelijne Stoof doet met haar team uiteenlopende aanbevelingen om te leren leven met vuur. Stoof: “We adviseren bijvoorbeeld om begroeiing strategisch te beheren en te voorkomen dat dit zich als brandstof over de jaren opstapelt, en om gebruik te maken van internationale inzichten voor nieuwe kennis en trainingen in natuurbrandbestrijding. We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden.”

Jan Jaap de Graeff, voorzitter van de onafhankelijke onderzoekscommissie benadrukt de urgentie om dit vraagstuk te lijf te gaan. “Het kán en moet beter om goed voorbereid te zijn op natuurbranden als in de Deurnese Peel.”

De onderzoekers concluderen dat er te weinig aandacht is geweest voor het voorkomen en bestrijden van brand in de Deurnese Peel. Ook is gekeken naar de rol van de provincie. De commissie concludeert dat bij het opstellen van plannen voor natuurgebieden, waaronder de Peel, onvoldoende aandacht is voor brandveiligheid. Dat geldt zowel bij het bepalen van de natuurdoelstellingen als voor het inrichten van deze gebieden en het beheren daarvan.

Ook ontbreekt het aan geld om de nodige maatregelen te treffen. De commissie adviseert om regels op te stellen, die ook te handhaven zijn, voor de inrichting en het beheer van natuurgebieden in relatie tot brandveiligheid. Tenslotte moet de samenwerking tussen de gemeente, de Veiligheidsregio en de beheerders worden versterkt.

Vernatting
Het WUR deed ook onderzoek naar de effecten van het vernatten van de Peel zoals bij het Leegveld en de Peelkanalen gebeurt. Daaruit blijkt dat het brandrisico in het gebied naar verwachting zal verminderen. “Vlammen worden dan minder hoog en verspreiden zich minder snel, blijkt uit computermodellen”, aldus Stoof. Deze projecten hebben echter pas na jaren effect. Tot die tijd is er aanvullend beheer nodig om het risico op brand te beperken. Dit kan bijvoorbeeld door gecontroleerd te branden, door maaien of begrazen. 

'Het kán en moet beter om goed voorbereid te zijn op natuurbranden'

Communicatie
Volgens Stoof was de communicatie vanuit de gemeente voor haar ‘geweldig’, maar ze begrijpt dat omwonenden dit wellicht anders hebben ervaren. “Als je ernaast woont, heb je andere informatie nodig.” Ze roept op om omwonenden er in de toekomst beter bij te betrekken. Burgemeester Hilko Mak beloofde opnieuw het gesprek aan te gaan met de omwonenden. “Met bewoners, dorpsraden, ZLTO en Werkgroep Behoud De Peel. Het liefst met de onderzoekers erbij. Dat er geen branden meer ontstaan in de Deurnese Peel kunnen we niet garanderen. Maar we willen wel voorkomen dat een brand van deze omvang nog een keer plaatsvindt.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Lezers schrijven: Oude bomen Jaren geleden midden jaren 80 van de vorige eeuw, hadden wij destijds contact met boomchirurgen die voor gemeente Deurne aan het werk waren. Zo ook bij ons in de straat,... 11 juni 2021 - 13:24
Project Beweging werkt krijgt vervolg DEURNE – De Levgroep gaat een vervolg geven aan ‘Beweging werkt’. Eind april werd er voor de eerste keer met dit project gestart om jonge werkzoekenden in beweging te krijgen... 11 juni 2021 - 13:12
Zorgkoppel jaagt droom na DEURNE – Het oude pand van de lts aan de Haspelweg in Deurne wordt volledig gerenoveerd en omgebouwd om mensen met dementie te kunnen huisvesten. De verwachting is dat in... 11 juni 2021 - 13:02
10 procent brandweerlieden overweegt vertrek REGIO – De Nederlandse brandweer draait hoofdzakelijk op vrijwilligers, maar Europese wetgeving dicteert dat zij mogelijk verplicht moeten worden betaald. Het legt een potentiële bom onder de structuur van de... 11 juni 2021 - 10:23
BMF: ‘Géén windmolens nabij kwetsbare natuurgebieden' REGIO – De Brabantse Milieufederatie roert zich in de discussie rondom de Regionale Energiestrategie. Samen met Natuurmonumenten en Brabants Landschap hoopt de stichting te voorkomen dat windturbines nabij kwetsbare natuurgebieden... 4 juni 2021 - 11:21
Al rijmend de lockdown door DEURNE – Het begon voor Lou Martens (5) uit Deurne vorig jaar tijdens de eerste lockdown als een prettig tijdverdrijf. Samen met haar moeder ontdekte ze haar talent voor rijmen... 4 juni 2021 - 10:09