(Foto: Staatsbosbeheer)

Herstel grondwaterbalans van groot belang voor Brabantse natuur

woensdag 4 november 2020 - 13:06|

REGIO - Voor het eerst in Nederland is onderzocht hoeveel grondwater de natuur nodig heeft. Uit onderzoek van Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Brabantse Milieufederatie, uitgevoerd door Deltares, blijkt dat de natuur in Brabant alleen al jaarlijks zestig miljoen kuub grondwater nodig heeft. Deze uitkomsten zijn belangrijk voor de aanpak van droogte en verdroging in de natuur.

Om het grondwater eerlijk te kunnen verdelen is het belangrijk om een volledig beeld te krijgen van de behoefte aan grondwater van alle partijen. Voor drinkwaterbedrijven, industrie en landbouw was dat al eerder bekend, het onderzoek van de Brabantse natuur- en milieuorganisaties doet dat nu ook voor de natuur. In het onderzoek is specifiek gekeken naar de hoeveelheid grondwater die nodig is om verdroging van grondwaterafhankelijke natuur op te heffen. 

Het water verdelen
Verdroging van de natuur is vooral een waterverdelingsvraagstuk. Er valt meer dan genoeg neerslag in Brabant, minus verdamping zo’n 1700 miljoen kubieke meter per jaar, maar zo’n tachtig procent wordt afgevoerd, via sloten, kanalen en beken via de Maas naar zee. Het overige water zakt in de bodem en vult het grondwater aan. Een even groot volume grondwater als wat jaarlijks in de bodem infiltreert, wordt echter gebruikt voor beregening door de landbouw, als drink- en industriewater en voor het sproeien van tuinen, sportvelden en ander stedelijk groen.

In de huidige situatie is er dan ook onvoldoende grondwater beschikbaar voor de natuur. Om waardevolle natuur te herstellen en te behouden is meer grondwater nodig dan nu voorhanden is voor de natuur. Het is dan ook essentieel dat er meer water wordt vastgehouden en dat er water bespaard wordt.

Kwel
Uit het onderzoek van de Brabantse natuur- en milieuorganisaties blijkt dat de natuur in Brabant zestig miljoen kubieke meter grondwater per jaar nodig heeft, bijvoorbeeld in de vorm van kwel (grondwater dat onder druk aan de oppervlakte uit de bodem komt). Om te zorgen dat de natuur ook bij het grondwater kan, moeten onder andere de grondwaterstanden structureel omhoog. Daar is ongeveer 350 miljoen kubieke meter extra grondwater voor nodig. Voor het beschikbaar maken van deze hoeveelheid grondwater is herstel van het totale watersysteem in Brabant noodzakelijk.

Door zo’n 250 miljoen kubieke meter water per jaar extra vast te houden in de bodem kan de grondwatersituatie structureel worden verbeterd. De Brabantse natuur kan hieraan bijdragen, maar alle gebruikers moeten 'samen de koek vergroten'. Daarnaast is een afname van de grondwateronttrekking voor beregening, drink- en industriewater en overige kleine onttrekkingen van tenminste honderd miljoen kuub per jaar nodig. Alleen zo komt er voldoende schoon grondwater beschikbaar voor de natuur.

Meerdere functies
Watersysteemherstel is óók goed voor andere functies, zoals landbouw en bebouwing, om opbrengstderving en schade door droogte tegen te gaan. Hoe meer neerslag er wordt vastgehouden, hoe minder grondwater er hoeft te worden opgepompt voor bijvoorbeeld beregening. De waterpartners in Brabant zijn zich inmiddels bewust van de noodzaak van watersysteemherstel en een evenwichtige waterverdeling.

De provincie Noord-Brabant onderschrijft de noodzaak voor voldoende water voor natuur in haar bestuursopdracht ‘Stoppen van de verdroging met een waterrobuuste inrichting van Brabant’. Het geeft de natuur- en milieuorganisaties het vertrouwen dat de eerste stappen zullen worden genomen in het meer vasthouden van water. Wel is er bij de natuurorganisaties zorg over de ambities ten aanzien van het verminderen van de onttrekkingen voor onder meer beregening, drink- en industriewater, die ook noodzakelijk zijn om te waarborgen dat er voldoende schoon grondwater beschikbaar is voor de natuur.

Gerelateerde nieuwsberichten

Zeilbergese bingoshow zorgt voor vertier ZEILBERG - Iedereen is klaar met de lockdown en het einde is voorlopig nog niet in zicht. Om de inwoners van Deurne toch een leuke avond te bezorgen besloten enkele... 8 januari 2021 - 13:14
In beeld: Leerlingen de Aventurijn halen geld op voor Gambia SINT JOZEFPAROCHIE - Leerlingen van basisschool de Aventurijn hebben tijdens de kerstvakantie een ‘24 uurs marathon voor Gambia’ gehouden om geld op te halen. Ze organiseerden tal van activiteiten en... 6 januari 2021 - 14:43
Vuurwapens en veel chemisch afval bij groot drugslab in Someren-Heide SOMEREN-HEIDE - De politie ontdekte donderdag een groot drugslab aan de Bergdijk in Someren-Heide. Bij het onderzoek dat volgde zijn tientallen vuurwapens en grote hoeveelheden chemisch afval gevonden. Drie mannen... 26 december 2020 - 15:32
Deurnese jeugd bakt voor eenzame ouderen DEURNE - Meer dan wie dan ook zijn ouderen al tijden aan huis gekluisterd. Ook tijdens de aankomende kerstdagen mogen ze bijna geen bezoek ontvangen. Reden voor een groep Deurnenaren... 24 december 2020 - 10:18
‘Definitieve afbraak van het platteland’ REGIO – De BoerBurgerBeweging vreest dat de nieuwe stikstofwet de weg vrijmaakt voor de definitieve afbraak van het platteland. ‘Groene stikstof’ van agrariërs zou worden ingeruild voor ‘grijze stikstof’, afkomstig... 18 december 2020 - 10:45
17e editie ATB-tocht TWC de Wekkers afgelast DEURNE - TWC de Wekkers uit Deurne organiseert al 16 jaar op rij op zondag voor kerstmis haar ATB-tocht. De 17e editie zou op 20 december plaatsvinden. Vanwege de actuele... 16 december 2020 - 15:33