Lex van de Haterd in de museumtuin van De Wieger. (Foto: Hein van Bakel)

Lex van de Haterd gaf museum De Wieger nieuw elan

vrijdag 2 oktober 2020 - 10:04|Bram Vannisselroij

DEURNE – Lex van de Haterd stopt na vijf jaar bij museum De Wieger in Deurne. Nu er sinds 2019 een opvolger is voor de conservator slaat hij een nieuwe weg in. De expositie ‘Van Armando tot Zadkine’ is zijn laatste kunstje. Toch zal hij voor altijd aan het museum verbonden zijn. “Ik kan met een gerust hart afscheid nemen.”

De aanstelling van de oud-leerling van het Sint Willibrord Gymnasium in 2015 komt niet voort uit luxe. Het noodlijdende museum moet sinds 2012 fors bezuinigen. De jaarlijkse subsidie van de gemeente Deurne wordt gefaseerd teruggeschroefd van 215.000 naar 70.000 euro. Bijna alle betaalde krachten ruimen het veld en ook voor toenmalig conservator Frank Lubbers is geen plaats meer. Met het jubileumjaar 2016 voor de deur is het museum een schip zonder kapitein, een problematische ontwikkeling.

In de zomer van 2015 wordt Van de Haterd benaderd om het museum uit de brand te helpen. Het zaadje is echter al eerder geplant. Naast vaste bezoeker is de geboren Ossenaar twee keer eerder gastcurator bij een tentoonstelling geweest. Daarnaast is hij zijn werkzaamheden als bestuurder van een middelbare school in Amersfoort aan het afbouwen. “Ze dachten: we vragen of Lex interesse heeft. We kunnen het altijd proberen”, blikt Van de Haterd terug. Die vraag is niet aan dovemansoren gericht. Hij begint pro deo als conservator van het museum.

In eerste instantie zou hij alleen verantwoordelijk zijn voor de exposities in het jubileumjaar. Het probleem is daarmee natuurlijk niet opgelost, het museum heeft nog steeds niemand die tentoonstellingen maakt. Van de Haterd besluit nog een jaar te blijven tot er een opvolger is gevonden. Zo gaat het door tot september 2019 als het museum in de persoon van Katjuscha Otte een nieuwe (betaalde) directeur vindt. Dit is mogelijk omdat de gemeente Deurne de subsidiekraan weer enigszins opendraait. Om zijn werkzaamheden geleidelijk over te dragen pikt hij het jaar 2020 ook nog mee. 

´Het was eigenlijk een win-winsituatie'

Tropenjaren
Het waren tropenjaren voor Van de Haterd en zijn vrouw Leonie, die hem bij elke tentoonstelling helpt bij de inrichting en de catalogi vormgeeft. “Het was een intensieve klus. Voor een tentoonstelling hadden we een budget van 4000 euro”, zegt hij met gevoel voor understatement. Hij krijgt op aandringen van de gemeenteraad van het bestuur de opdracht mee dat De Wieger zich meer moet verbinden met Deurne en ook om Wiegersma een centrale plek te geven. En dat alles met een nagenoeg lege knip. Het is alsof je met Helmond Sport om de bovenste plaatsen in de Eredivisie mee moet doen of als kok van een gaarkeuken een sterrenwaardig gerecht op tafel wil zetten.

Wonderwel lukt het vijf jaar lang om met hulp van de Museumwerkgroep van De Wieger telkens met vernieuwende exposities te komen. Liefst vijftien tentoonstelling over onder andere Charles Eijk, Ossip Zadkine en Jozef Cantré komen uit de koker van Van de Haterd. De overeenkomst tussen deze kunstenaars is dat ze allemaal bevriend waren met Hendrik Wiegersma en bijdroegen aan het culturele tijdschrift ‘De Gemeenschap’. Het zet het museum weer op de kaart en de bezoekersaantallen nemen toe. 

Interbellum
Op de middelbare school heeft Van de Haterd nog geen bovengemiddelde interesse in kunst. Wel kan hij de boeken van Antoon Coolen met daarin illustraties van Hendrik Wiegersma waarderen. Uitgerekend deze twee Deurnenaren komt hij tijdens zijn studie Nederlands in Amsterdam opnieuw tegen in het eerdergenoemde tijdschrift ‘De Gemeenschap’ dat in het interbellum, de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog, verscheen. Zo komt hij langzaamaan in aanraking met beeldende kunst.

Naast het doceren blijft hij zich ontwikkelen op dat gebied en doet hij onderzoek naar de kunstenaars die meewerkten aan het tijdschrift. In 2004 wijdt Van de Haterd er een boek aan. Vier jaar later promoveert hij zelfs op het onderwerp. “Het is een beetje een uit de hand gelopen hobby”, lacht de kunstliefhebber. Hoewel hij geen kunstgeschiedenis heeft gestudeerd mag hij zich door die verdieping gerust een deskundige noemen. Iets wat museum De Wieger uitstekend uitkomt. “Het is natuurlijk een typisch interbellum-museum”, legt Van de Haterd uit. De kennis die hij opdeed zorgt ervoor dat hij in 2015 met vertrouwen begint als conservator.

Vanwege het karige budget leent hij de kunstwerken voornamelijk bij particulieren. “Bij musea kost het vervoer en verzekering vaak al 1000 euro per beeld. Dat is voor ons niet te betalen.” Met kunst en vliegwerk zorgt het echtpaar samen met de Museumwerkgroep voor professionele exposities. Zo kwam het voor dat ze enkele bronzen beelden ter waarde van 200.000 tot 300.000 euro op de achterbank van hun auto naar Deurne vervoerden. Van de Haterd: “Particulieren doen vaak niet zo moeilijk. Daar ben ik toch wel het meest trots op; dat we met een beperkt budget toch mooie tentoonstellingen hebben kunnen maken. Het was eigenlijk een win-winsituatie. De Wieger wint want ze hebben een gratis conservator, maar ik win ook omdat ik een professioneel podium heb waarop ik mijn passie kan uitoefenen.”

'De opdracht om Deurne meer bij het museum te betrekken lijkt ook geslaagd'

De opdracht om Deurne meer bij het museum te betrekken lijkt ook geslaagd. Zo werkte het museum de laatste jaren samen met onder andere Fotoclub Optika, de kerk, het Willibrord Gymnasium en de heemkundekring. Hoewel hij afscheid neemt als conservator zal hij het museum altijd een warm hart toedragen. “Ik zal voor altijd een Deurnenaar blijven en het museum regelmatig bezoeken.”

Gerelateerde nieuwsberichten

De Peel staat centraal in expositie Noordbrabants Museum DEURNE/DEN BOSCH- Het werk van de kunstenaars Martien Coppens, Gerrit van Bakel en Johan Claassen staat centraal in de nieuwe tentoonstelling Poëzie van de Peel die vanaf 7 november 2020... 30 oktober 2020 - 15:23
Kunstenaar Dirk Verberne uit Helenaveen geportretteerd in boek HELENAVEEN – Dirk Verberne uit Helenaveen nam afgelopen week – op gepaste afstand - het exemplaar van het boek Man & Werkplaats – 30 mannen over hun werkplaats, gereedschap en... 30 oktober 2020 - 15:19
Vaten drugsafval gedumpt in Griendtsveen en Helenaveen GRIENDTSVEEN/HELENAVEEN – Tussen Griendtsveen en Helenaveen zijn in de natuur verschillende vaten met daarin drugsafval gedumpt. De vaten werden vrijdagochtend rond 10.00 uur gevonden. In Helenaveen werd op de Soemeersingel... 30 oktober 2020 - 14:47
Ochtend- en avondwandelingen tijdens Halloweenweekend DEURNE - Er starten aankomend weekend vanaf Natuurpoort de Peel weer verschillende wandelingen. Ondanks dat alle activiteiten in eerste instantie waren geannuleerd, wil de organisatie de wandelaars toch de gelegenheid... 29 oktober 2020 - 16:18
Tentoonstelling 'In de ban van de Aa' in De Wieger DEURNE - De Deurnese kunstenaars Emelie Jegerings en Jolanda Tielens startten begin 2020 met een bijzonder kunstproject: twee en een half jaar lang volgen ze het stroomgebied van de Aa,... 29 oktober 2020 - 15:56
Fragment uit het boek ‘Deurne vertelt’ DEURNE - Marlon Tielemans uit Helmond portretteerde dit jaar vijftig bekende en minder bekende Deurnenaren. Volgende maand verschijnt zijn boek ‘Deurne vertelt’, waarin hij probeert een beeld te geven van... 29 oktober 2020 - 15:47