Voorzitter van de heemkundekring Jan Adriaans en redacteur van D'n Uytbeyndel Hans van den Broek. (Foto: Hein van Bakel)

´D´n Uytbeyndel verbindt mensen´

vrijdag 21 februari 2020 - 08:47|

DEURNE – Dat geschiedenis niet altijd stoffig is, blijkt wel uit het succes van het verenigingsblad D’n Uytbeyndel van Heemkundekring H.N Ouwerling uit Deurne. De verhalenbundel wordt ongeveer drie á vier keer per jaar uitgegeven. De eerste 21 edities nog in samenwerking met De Vonder, de heemkundekring van Asten-Someren. Daarna ging de Deurnese tak zelfstandig verder. In maart rolt nummer honderd van de persen.

Het wordt een speciale ‘best of’ uitgave. Het blad bevat zoals altijd artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen met betrekking tot de heemkunde. Zoals geschiedenis van Deurne en omstreken, oude namen, genealogie, oude gebruiken, volksmuziek en nog veel meer. Aan de wieg van D’n Uytbeyndel stonden Jan van Ooij en Wiro van Heugen. Ook Karel Brüsewitz en Bernadette van der Vlies waren lid van de redactie vanaf het beginjaar 1983. Langzaamaan steeg het ledenaantal van de heemkunde en het blad kreeg meer en meer lezers. Van Ooij, naast heemkundige ook componist en muzikant, schreef prachtige verhalen over zijn stokpaardje volksmuziek en alles wat daarmee te maken had. Dit bleef hij doen tot aan zijn dood in 2005. De veelzijdige Van Heugten was breed georiënteerd. Hij zette zich dertig jaar lang, tot zijn overlijden in 2013, vol overgave in voor de heemkunde en D’n Uytbeyndel. 

Goudmijn
RJ Jansen, hoewel geen officieel lid van de redactie, had ook een groot aandeel in de opkomst van het verenigingsblad. De archivaris zorgde ervoor dat de verschillende archieven geordend en gecentraliseerd werden. Het bleek een goudmijn voor de heemkundekring. Maar ook vers bloed diende zich aan in de persoon van Luuk Keunen. De projectleider cultuurhistorie bij RAAP, het grootste onafhankelijke onderzoeks- en adviesbureau voor archeologie, cultuurhistorie en erfgoed in Nederland was al op jonge leeftijd geïnteresseerd in de geschiedenis van Deurne. Hij is met grote regelmaat betrokken bij verhalen die gepubliceerd worden. Zo zijn er tientallen mensen die de afgelopen dertig jaar hun aandeel hebben gehad, of nog steeds hebben. 

 

Het mogen best smeuïge verhalen zijn

Samenwerking
“Het is dan ook een echte samenwerking”, zegt Hans van den Broek, die in 2016 lid werd van de redactie. Het vinden van onderwerpen, het uitwerken van de verhalen en het onderzoeken is beslist geen sinecure weet de gepensioneerde radioloog. Tijdens zijn loopbaan schreef hij veel rapporten. Iets dat hem nu helpt in zijn redactiewerk. Het vinden van geschikte onderwerpen is lastig, erkent hij. “Tijdens de vergaderingen met de verschillende werkgroepen vraag ik waar iedereen mee bezig is en of er iemand ideeën heeft voor een verhaal. Dat proberen we dan zo goed mogelijk uit te diepen. Dat mogen best smeuïge verhalen zijn.”

Zo dook hij in de vete tussen Pieter Wiegersma en een kunstrecensent. De man werd na kritiek op de Deurnese kunstenaar zonder pardoes tegen de grond geslagen in het Van Abbemuseum in Eindhoven. Als strontvlieg is de recensent afgebeeld op een gebrandschilderd raam dat hij maakte voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Zo zijn er talrijke, opzienbarende, soms onbekende verhalen te vertellen over de geschiedenis van Deurne en haar inwoners. 

Rijke geschiedenis
“D’n Uytbeyndel verbindt mensen. De heemkunde is een plek die leeft. En wij proberen de mooie verhalen uit de rijke geschiedenis van Deurne op te tekenen”, vertelt Van den Broek. Inwoners die geen scherpe pen hebben, maar wel een mooi verhaal op de plank hebben liggen, zijn altijd welkom in het Heemhuis. Een redacteur zal dan proberen om het zo goed mogelijk naar het papier te vertalen. 

Speciale uitgave
De honderdste uitgave van D’n Uytbeyndel mag niet geruisloos voorbijgaan, vindt ook Jan Adriaans. De voorzitter van de heemkunde moest een paar keer slikken toen Van den Broek met zijn ambitieuze plan kwam: een dubbeldikke jubileumuitgave, met daarin de beste verhalen van ruim dertig jaar D’n Uytbeyndel. “Vanwege de omvang kon deze niet op de gebruikelijke wijze ingebonden worden”, legt Van den Broek uit. De kosten zouden veel hoger liggen. Al snel werd er een oplossing gevonden. De jubileumeditie verschijnt in twee delen: 100a en 100 b, en zullen tegelijkertijd uitkomen.

D’n Uytbeyndel wordt gedrukt in een oplage van 600 stuks. Voor lezers die geen lid zijn van de heemkunde is er een beperkt aantal exemplaren te verkrijgen bij Boekhandel Berkers in de Stationsstraat en bij het Heemhuis. Adriaans ziet wel een verschuiving. Steeds meer lezers lezen het blad digitaal. Iets dat de voorzitter toejuicht. “De portokosten en het drukken van D’n Uytbeyndel slokken een groot deel van de begroting van de heemkunde op. Toch vinden we dat we dit mooie blad moeten blijven maken”, besluit Adriaans.

Naamgeving
In het eerste nummer van D'n Uytbeyndel in het voorjaar van 1983 schreef Jan van Ooij, namens de redactie, het volgende over de naamgeving:
Jawel, ik zie de geïnteresseerde lezer reeds het voorhoofd fronsen en denken: "Wat moet ik d'r mee?" Maar even geduldig verder lezend zal het een en ander wel duidelijk worden. "Ik zie 't wel!" zé Driek tegen Hannes, die mé 'n kaar róg op weg nor de mölder waor, "de meus hebben t bai aauw bitter dan 't pèrd bei ezepinnekes". "Dè zal wel, die hebbe genóg án z'n ájge! Dè akkerdeert dór ók niks! Van de mèrregu spien 't er wir ás 'n órdeel. Helmus ha wir suiker geháld geleuf ik, en ze ha'n 't ók nog over geld opmoake, mér ja, d'n uytbeyndel weet ik 'r ók nie af.
Het woord betekent dus zoiets als het uitsluitsel, de details.

Gerelateerde nieuwsberichten

Meisje (16) vermist na vertrek uit Deurnese zorginstelling DEURNE - De politie maakt melding van de vermissing van een 16-jarig meisje, genaamd Elina, die op 18 maart uit het Deurnese internaat Vreekwijk vertrok. De politie, Vreekwijk en haar... 30 maart 2020 - 17:33
Fit blijven in crisistijd REGIO – Sportscholen voorlopig dicht en veel thuiszitten. Hoe blijf je dan fit en gezond? Voor veel Nederlanders wordt dat de komende maanden een uitdaging. Roby Haazen en Demi van... 27 maart 2020 - 11:02
Wandelen in de natuur: 'zoek drukke plekken niet op' REGIO – De boswachters van Staatsbosbeheer drukken wandelaars in de natuur op het hart zich te houden aan de richtlijnen met betrekking tot het tegengaan van de verspreiding van het... 27 maart 2020 - 10:23
Dorpsbladen verschijnen niet DEURNE – In Zeilberg, Walsberg en Neerkant zal deze maand geen dorpsblad verschijnen. De redacties van het Kontakt Zeilberg, Onder Ons Walsberg en De Klepel Neerkant volgen de richtlijnen van... 27 maart 2020 - 10:14
'In Nepal is niets, helemaal niets' DEURNE – Naast alle perikelen rondom het coronavirus in Nederland, zijn er ook nog mensen die zich zorgen maken over bewoners van landen elders in de wereld. Zoals de Deurnese... 27 maart 2020 - 09:30
Film Deurnese student over moed en wilskracht DEURNE – Eigenlijk zou de film Als skiën dansen wordt’ van de 22-jarige Deurnese student Carel van Goch begin april in productie gaan. Dat zal nu begin december worden als... 27 maart 2020 - 09:00