Zo zou het beekdal van de Soeloop er in de toekomst uit moeten gaan zien. (Bron: Gebiedsvisie Leegveld, waterschap Aa en Maas en provincie Noord-Brabant)

Omwonenden Leegveld maken zich zorgen

donderdag 19 juli 2018 - 11:59|Ine van Hal

DEURNE - Ten westen van het natuurgebied Deurnsche Peel ligt het gebied Leegveld, dat de komende jaren grondig op de schop gaat. De grondwaterstand wordt verhoogd en 365 hectare landbouwgrond wordt omgevormd naar nieuwe natuur. Omwonenden maken zich zorgen over de gevolgen van de maatregelen. Maar de betrokken partijen hebben volgens voorzitter Gerard Daandels van de Integrale Gebiedscommissie Peelvenen (IGC Peelvenen) geleerd van in het verleden gemaakte fouten. "Er wordt nu beter gemonitord", aldus Daandels.

Leegveld ligt ten westen van het natuurgebied Deurnsche Peel, tussen Deurne, Liessel, Helenaveen en Griendtsveen. De totale grootte van het gebied is 1.072 hectare. Voor de herinrichting van het gebied wordt door de provincie Noord-Brabant de komende jaren honderd miljoen euro uitgetrokken. In het Leegveld waren oorspronkelijk 17 agrarische bedrijven gevestigd, waarvan een aantal is opgekocht door de provincie. Met drie ondernemers worden momenteel gesprekken gevoerd.
Gerard Daandels: "De verkoopprijs is voor de ondernemers geen probleem, maar wel de vraag waar ze naartoe moeten. Grond is voor boeren belangrijker dan geld. We hebben nu 50 hectare grond verworven buiten het gebied, die we kunnen inzetten als ruilgrond."

Leegveld als buffer
Het Leegveld wordt heringericht als een zogenoemde bufferzone voor de natuur in de Deurnsche Peel en de Mariapeel. In het gebied worden, zoals in de hele Peel, compartimenten aangelegd door de aanleg van dammen en kades en het dempen of aanpassen van het stroomgebied van bestaande sloten en beken. In het hoogveengebied moet de waterstand in de compartimenten door het jaar heen gelijk blijven. Een deel van de compartimenten in het Leegveld dient als buffer om in droge perioden het grondwater in de hoogveengebieden op peil te houden. In deze compartimenten moet het waterpeil iets hoger zijn dan in het hoogveengebied. Andere compartimenten in het gebied dienen als buffer om water vast te houden bij hevige regenbuien, waarna het langzaam losgelaten wordt in de omgeving.
Volgens waterschap Aa en Maas kan straks in het natuurgebied een bui met een omvang van 84 millimeter per etmaal opgevangen worden. Dat betekent een extra buffercapaciteit van 600.000 kubieke meter.

Zorgen om water
Op het projectplan Leegveld, dat tot 29 juni ter inzage heeft gelegen, zijn volgens Daandels -tevens voorzitter van de werkgroep Leegveld- inmiddels 85 zienswijzen ingediend. De meeste door omwonenden, organisaties en ondernemers in de omgeving, die zich zorgen maken over mogelijke gevolgen van de verhoging van de waterstand. Een grote zorg is het ontstaan van kwelwater; grondwater dat onder druk uit de grond omhoog komt. 
Met name bewoners in de omgeving van de Kanaalstraat, Snoertsebaan, Hogebrug, Leijsingweg en Wilgenroosweg in Liessel zijn ongerust. Mede om deze bewoners in hun zorg te ondersteunen heeft Dorpsraad Liessel een zienswijze ingediend op het projectplan Leegveld.
"Het is nog onduidelijk hoe hoog de grondwaterstand zal worden. Bewoners hebben zoiets van: oei, oei, oei, wat gaat er op ons afkomen", aldus voorzitter Emmy Thijssen. "Onze zienswijze is gericht op het voorkomen van schade aan bedrijven en woningen van particulieren in het gebied grenzend aan het Leegveld. Mocht er toch schade ontstaan, dan moet volledige compensatie plaatsvinden. Het moet niet zo zijn dat burgers en ondernemers in dat geval zelf juridische stappen moeten ondernemen om aan te tonen dat ze schade ondervinden. Er dient een goede 0-meting plaats te vinden en de overheid dient aan te kunnen tonen dat er geen schade zal ontstaan."

'Bewijslast hoort niet bij de burger, maar bij de veroorzaker'

Natte kelders
In Griendtsveen kunnen bewoners meepraten over de gevolgen van de vernatting van de Peel. Zoals de muggenoverlast, die het dorp regelmatig teistert. Arno van Mullekom van de werkgroep Houd Griendtsveen Leefbaar: "Door de aanhoudende droogte hebben we al enkele weken geen last van de muggen. We kunnen 's avonds lekker buiten zitten."
Onderzoeksbureau Alterra heeft vier hotspots van moerassteekmuggen aangetoond en aanbevelingen gedaan voor het nemen van maatregelen. In het dorp leven twijfels over de juiste uitvoering van de maatregelen door Staatsbosbeheer. Van Mullekom: "Daarover vindt binnenkort een overleg plaats tussen Dorpsraad Griendtsveen en Staatsbosbeheer. Wanneer de maatregelen juist uitgevoerd worden zou volgens Alterra de muggenlast terug te dringen zijn tot 15 procent."
Diverse huizenbezitters in Griendtsveen kampen met waterschade in bijvoorbeeld kelders. Besluiten over schadevergoedingen worden volgens Van Mullekom alsmaar opgeschoven. "Wij hebben de pech dat we in Griendtsveen aan drie kanten ingesloten worden door verschillende natuurgebieden, namelijk de Horster Driehoek, Grauwveen, Deurnsche Peel en Mariapeel. Allemaal projecten met een aparte schaderegeling. Wij hebben het idee dat we als inwoners zelf moeten aantonen van welk water we last hebben."
Gerard Daandels beaamt dat er een juridisch steekspel gaande is rondom de wateroverlast in Griendtsveen. "Griendtsveen was het eerste dorp dat te maken kreeg met herinrichtingsmaatregelen. Er was vooraf weinig tot geen overleg met de bewoners. In het dorp hebben circa dertig inwoners schade in kelders. Er wordt, onder andere door de provincie Limburg, nog steeds gepraat over een vergoeding omdat het achteraf juridisch moeilijk te bewijzen is wie daarvoor moet opdraaien."
Volgens Daandels is de aanpak nu beter en wordt er beter gemonitord. "We hebben geleerd van fouten in het verleden. De bewijslast hoort niet bij de burger, maar bij de veroorzaker. Als er sprake is van schade moet daarvoor niet de burger opdraaien, maar moeten we de verantwoordelijkheid bij de provincie en het waterschap houden. Een goede monitoring vooraf is belangrijk, daar zijn we intensief mee bezig."
In het hele gebied Leegveld zijn naast bestaande peilbuizen zestig nieuwe peilbuizen aangebracht. Elk uur wordt de actuele grondwaterstand in alle peilbuizen gemeten. Waterschap Aa en Maas heeft een monitoringsportal ontwikkeld; een website waarop per peilbuis de grondwaterstand te zien is in een tabel.

'Doen we niks, dan verdwijnt er een schat aan biodiversiteit'

Bomen verdwijnen
In het projectgebied is verder de kap voorzien van 80 hectare bomen, waarvan het grootste gedeelte gelegen is in een gebied tussen de straten Leegveld, Hogebrug en Kanaalstraat. Het zou voornamelijk gaan om berkenbomen. Omwonenden zijn daar niet blij mee, te meer omdat in het Landinrichtingsplan het Onverenigbare Verenigd de afspraak is opgenomen dat er geen bestaande bossen gekapt worden. In de nieuwe plannen gaat het niet alleen om berkenbomen, maar ook om bestaande bossen. Onder meer Dorpsraad Helenaveen heeft daarover een zienswijze ingediend.
De bomen worden deels verwijderd om een bij het hoogveengebied passende openheid te creëren. Daarnaast zullen bomen verdwijnen als gevolg van de verhoogde waterstand in het gebied. Een deel van de bomen moet wijken om een vervangende habitat te bieden aan planten en dieren, die vanwege de nattigheid het hoogveengebied zullen ontvluchten. Zoals de gladde slang, een beschermde slangensoort die in zijn leefgebied open plekken nodig heeft om te kunnen zonnen.
De fractie van de Partij van de Vrijheid Noord-Brabant heeft vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten met betrekking tot het kappen van bossen in het Leegveld. Waaronder de vraag waarom bos minder waardevol is dan veenmos. Volgens GS hebben hoogveengebieden een unieke biodiversiteit, die niet goed met bossen is te verenigen. Bovendien gaat het niet om veenmos alleen, maar om alle bijzondere flora en fauna die er bij thuishoort.
De natuurherstelmaatregelen zijn volgens GS onderdeel van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en zijn nodig om Europese topnatuurgebieden in Brabant te kunnen behouden. "Doen we niks, dan verdwijnt er een schat aan biodiversiteit en gaat de economische ontwikkelingsruimte op slot," schrijven Gedeputeerde Staten in hun beantwoording. 

Natuurnetwerk
Behalve van PAS en Natura 2000 wordt de nieuwe natuur in het Leegveld onderdeel van het Natuurnetwerk Brabant. Een van de doelen van het netwerk is het onderling verbinden van natuurgebieden in de provincie. Zodat er ruimte ontstaat voor planten en dieren om van het ene gebied naar het andere te kunnen komen. 

Tijdspad 
De Integrale Gebiedscommissie Peelvenen buigt zich 13 september over het projectplan Leegveld, waarna Gedeputeerde Staten en waterschap Aa en Maas er een besluit over zullen nemen. Al dan niet met aanpassingen naar aanleiding van de ingediende zienswijzen. Dit zal naar verwachting eind 2018 zijn. De bedoeling is om in 2019 te starten met de uitvoering. In juni 2021 moet het gebied Leegveld heringericht zijn.

Project Peelvenen
De herinrichting van het Leegveld is onderdeel van het project Peelvenen. Het project heeft als doel het behoud van bestaand en de vorming van nieuw hoogveen in de Peel. De Peel is van oudsher een hoogveenlandschap met een natuurlijke habitat voor meer dan 65 -door Natura 2000 beschermde- soorten planten en dieren. Het project Peelvenen omvat de Mariapeel, de Deurnsche Peel en de Groote Peel. De Peel wordt opnieuw ingericht om te voorkomen dat de natuur verdroogt en verzuurt door een teveel aan stikstof. 

Meer media
Zo zou het beekdal van de Soeloop er in de toekomst uit moeten gaan zien. (Bron: Gebiedsvisie Leegveld, waterschap Aa en Maas en provincie Noord-Brabant) Een deel van de huidige Soeloop tussen Snoertsebaan en Leegveld.

Gerelateerde nieuwsberichten

Varkens gestorven na val in gierput DEURNE - De brandweer rukte zondagochtend uit naar een veehouderij in Deurne waar 36 varkens in een gierput waren beland. Zes van hen overleefden de val niet. Rond 9.00 uur... 20 augustus 2018 - 09:39
Fietstocht langs ‘Hemels Licht’ DEURNE - In het verlengde van de expositie ‘Hemels Licht’ die dit seizoen is te zien in de Sint Willibrorduskerk in Deurne, wordt komende zondag 19 augustus een speciale fietsdag... 18 augustus 2018 - 11:41
Ruim 700 trucks in Liessel LIESSEL - Op het terrein aan de Hazeldonkseweg in Liessel wordt vandaag en zondag weer de jaarlijkse Truckshow gehouden. In totaal worden er ruim 700 trucks verwacht. Wat in de... 18 augustus 2018 - 11:08
Nieuwe Nederlanders tekenen participatieverklaring DEURNE - 59 statushouders hebben vandaag het certificaat ontvangen voor het succesvol afronden van het participatieverklaringstraject. De uitreiking vond plaats in de hal van het gemeentehuis. De statushouders zijn hoofdzakelijk... 14 augustus 2018 - 21:11
Ongeval zorgt voor file op A67 LIESSEL - Een ongeval ter hoogte van Liessel zorgt momenteel voor een lange file op de A67. In de richting van Eindhoven staat het zeker 7 kilometer vast. Verkeer moet... 10 augustus 2018 - 11:42
'Plannen A67 nog verre van concreet' REGIO - Een bemoedigende boodschap van minister Van Nieuwenhuizen: de A67 verdient een serieuze aanpak. Maar wat die aanpak precies behelst, dat blijft voorlopig onduidelijk. Pas in het najaar beslist... 8 augustus 2018 - 13:18