Willy Crommentuijn in zijn 'Archief van A tot Z'. (Foto: Hein van Bakel)

De schatbewaarder van Zeilberg

donderdag 2 februari 2017 - 11:47|Ine van Hal

​ZEILBERG - Willy Crommentuijn heeft een bijzondere hobby: al vijftig jaar verzamelt hij alles wat wetenswaardig is over zijn geboortedorp Zeilberg. Naast stapels kranten, Katholieke Illustraties en mappen met ruim 10.000 bidprentjes heeft hij een verzameling boeken over de historie van Deurne en Zeilberg en boeken van Deurnese schrijvers. Al het nieuws over Zeilberg slaat hij op in zijn computer en in boeken die hij zelf samenstelt, compleet met illustraties. Hij noemt zijn verzameling: Archief van A tot Z. Daarnaast doet hij aan stamboomonderzoek. Donderdag 16 februari houdt hij in Den Draai een lezing over de stamboom van zijn moederskant: de familie Manders.

“Van elk huis in Zeilberg kan ik terugvinden wanneer het gebouwd is, wie er gewoond hebben, waar ze naartoe gegaan zijn en wie de huidige bewoners zijn. Regelmatig komen makelaars naar me toe om te vragen wat de bouwdatum is van een huis dat verkocht moet worden. Heemkundekringen, stamboomonderzoekers, journalisten of schrijvers komen bij mij voor informatie”, aldus Crommentuijn. “Ook voor de viering van 100 jaar Zeilberg wisten ze me te vinden. Alles wat ik van Zeilberg tegenkom bewaar ik.”
Al op zevenjarige leeftijd begon de in 1958 geboren Crommentuijn met het verzamelen van Zeilbergs nieuws. Alles schreef hij op met potlood. Later gebruikte hij een typemachine. “Tegenwoordig heb ik het gemakkelijk. Ik kan alles digitaal opslaan”, lacht de verzamelaar. In zijn archief heeft hij alle edities van het Weekblad voor Deurne vanaf 1970. Wekelijks slaat hij de koppen uit het weekblad met de datum en het weeknummer op in zijn computer. “Zo kan ik alles gemakkelijk terugvinden. Al het nieuws dat over Zeilberg gaat type ik over, dan blijft het niet alleen bewaard op mijn computer maar ook in mijn hoofd.”

Boeken
Crommentuijn heeft verschillende boeken samengesteld. Waaronder zeven boeken, getiteld Zeilberg van A tot Z, gecatalogiseerd op straatnaam en huisnummer. Verder een bevolkingsregister van Zeilberg verdeeld over twee boeken en een boek met kadastrale gegevens en plattegronden. Verder gaf hij in eigen beheer boeken uit over de molens in Zeilberg, Deurne, Bakel en Milheeze. Dit jaar nog wil hij een boek uitgeven over de kerk met pastorie in Zeilberg.
Crommentuijn houdt niet van half werk: hij illustreert zijn boeken met alles wat hij ter beschikking heeft aan foto’s, tekeningen, plattegronden, (vergunnings)aktes en ander illustratiemateriaal.
Zo vulde hij het boek De kerk en zijn Overledenen waaraan hij momenteel werkt aan met informatie over kruisen, kapellen, heiligenbeelden, missionarissen, pastoors en kosters die in de parochie werkzaam geweest zijn. Omdat een dergelijk overzicht niet voorhanden was, tekende hij zelf een plattegrond van het kerkhof en stelde daarbij een lijst samen van alle personen die er begraven zijn en het adres waar ze gewoond hebben.

Molens
Zijn archief heeft Crommentuijn ingericht in een bijgebouw achter zijn huis. Heel wat uren brengt hij er door. Er staan kasten vol kranten, mappen met bidprentjes, stapels Katholieke Illustraties, historische boeken over Deurne en Zeilberg en boeken van Deurnese schrijvers zoals Toon Kortooms en Antoon Coolen.
Crommentuijn verzamelt niet alleen nieuws, maar ook allerlei soorten gereedschap, klokken en wat hij verder tegenkomt. Het plafond en de wanden van zijn archief zijn ermee behangen. Wat opvalt is de verzameling koffiemolens, snijmolentjes, miniatuurmolens en molenstenen. Van eind 1987 tot medio 2004 was Crommentuijn eigenaar van de Zeilbergse molen Maria Antoinette.
“Eens een verzamelaar, altijd een verzamelaar”, zegt hij en wijst op een collectie platen en cd’s van de voormalige Volendamse popgroep The Cats. “Ik heb niet alleen alle in Nederland uitgebrachte cd’s van The Cats. Maar ook de versies die in het buitenland zijn uitgekomen én alle originele singles van artiesten die door de band gecoverd zijn.”

Historische rechtszaak
De Zeilbergse verzamelaar is regelmatig In historische archieven te vinden: "Alleen al om het gevoel van snuffelen in oud papier." Zijn speurtochten leverden onder meer een verzameling akten van rechtszaken rond Zeilbergse mensen op. Zo vertelt hij een anekdote over zijn opa, die door de veldwachter betrapt was op het maaien van bermgras. “Mijn opa weigerde de boete te betalen en moest voor de rechter verschijnen. Als verweer voerde hij aan dat ze bij de gemeente juist blij moesten zijn dat hij hun werk gedaan had. Hij had het gras zelfs opgeruimd, want hij had het aan zijn schapen te eten gegeven. De rechter gaf hem gelijk en sprak hem vrij. Dat soort verhalen vind je terug in archieven."
Overigens neemt Crommentuijn naar eigen zeggen nooit iets zomaar voor waar aan. “Zelfs de informatie op bidprentjes neem ik niet zomaar over. Ik probeer altijd alles minstens twee- of driemaal te verifiëren.”

'Alles wat ik van Zeilberg tegenkom bewaar ik'

Stamboomonderzoek
Behalve met het Zeilbergse nieuws houdt Crommentuijn zich bezig met stamboomonderzoek. Waaronder de stamboom van de familie Munsters. “Want dat kan mooie verhalen opleveren voor Zeilberg.”
Naast de stamboom van vaderskant en van zijn vrouw Gerda Geelen, spitte hij die van zijn moederskant door. Crommentuijn: “Mijn moeder, Nelly Manders, is een dochter van Nol van Sijmens Nol. Haar opa had een winkel waarin hij van alles en nog wat verkocht. Zelfs tweedehands kunstgebitten. Ja, werkelijk. Die werden bij een overledenen uit de mond gehaald en vervolgens doorverkocht aan de volgende gebruiker.”

Er zaten twee motten
De stamboom van zijn moeder voert terug tot een in 1515 vanuit België naar Nederland verhuisde Manders. Afstammeling Geeff Manders vestigde zich circa 1528 in Vlierden. Inmiddels heeft Crommentuijn 32 lijnen uitgeplozen, die allemaal naar dezelfde Belgische voorvader terug te voeren zijn. Ook ontdekte hij interessante weetjes. Lijn 24 bijvoorbeeld leidt naar de Amsterdamse komiek Tom Manders (1921-1972), beter bekend als cabaretier in de rol van de zwerver Dorus. Wie kent niet zijn lied over 'twee motten in me ouwe jas.'
Andere lijnen voerden naar Duitsland, Eindhoven, Helmond, Venray, Vlierden of Bakel. Ook één van de initiatiefnemers in 1914 voor de oprichting van de parochie Zeilberg; Hannes ´de lat´ Manders komt voor in Crommentuijns stamboom. Dan blijkt de appel niet eens zo ver van de boom gevallen: Hannes Manders trad elke meter Zeilbergse grond af en maakte zo een plattegrond op schaal. Elk huis dat hij onderweg tegenkwam tekende hij op met de naam van de bewoner. Zo wist hij samen met andere initiatiefnemers de bisschop te overtuigen van de noodzaak van een eigen kerk voor Zeilberg.
Wat hem tijdens zijn onderzoek verder opviel was volgens Crommentuijn “dat een heleboel Mandersen iets met bier hadden. Ze hadden herbergen, een brouwerijen, café's en winkels. Maar niet alleen verkopen, ook bier drinken konden de Mandersen.”
Ook Sijmens Nol wilde op een gegeven moment een café beginnen. “Dat ging niet door, want hij had de bouw juist op de plek gepland waar de pastoor zijn kerk wilde bouwen. Ook naast de kerk mocht hij van de pastoor niet bouwen, want aan de ene kant moest de jongensschool komen en aan de andere kant de meisjesschool. Later vond ik stukken waaruit blijkt dat Sijmens Nol een huis gebouwd had achter de kerk en dat hij koster was geworden. Ongetwijfeld heeft daar de pastoor de hand in gehad.”

Lezing herkomst Manders(en)
Op uitnodiging van de werkgroep Zeilberg Historisch Erfgoed verzorgt Willy Crommentuijn donderdag 16 februari een lezing in Den Draai.
De titel van de lezing luidt: Herkomst Manders(en) van de Zeilberg. Een heleboel wetenswaardigheden over de verschillende families met de achternaam Manders uit Zeilberg en Deurne, doorspekt met Zeilbergse historische weetjes, zal in de lezing de revue passeren. Crommentuijn houdt zijn lezing aan de hand van een powerpoint presentatie voorzien van foto´s, tekeningen en andere bijpassende illustraties. Aanvang 20.00 uur, entree 2 euro.

Gerelateerde nieuwsberichten

Nog geen duidelijkheid over aantal intercity’s DEURNE - Den Haag trekt 65 miljoen uit om het spoor bij Eindhoven uit te breiden. Naast de eerder gereserveerde 10 miljoen euro wordt er 15 miljoen extra geïnvesteerd in... 4 december 2020 - 13:54
Inbraak bij Ici Paris in Deurne DEURNE - Inbrekers hebben vannacht toegeslagen bij de Ici Paris aan de Torenstraat in Deurne. Dat meldt wijkagent Frank Janssen op Twitter . Het zou gaan om drie inbrekers, die... 4 december 2020 - 13:46
Station Deurne inspiratiebron bij voorstel Tweede Kamer DEURNE/DEN HAAG - Het voorstel van CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch uit het Limburgse Panningen om bewoners en ondernemers meer ruimte te geven om hun eigen regionale treinstation op te knappen werd... 4 december 2020 - 13:34
Koude herfstdagen zorgen voor fraaie plaatjes DEURNE - Het is nog herfst, maar de winter doet langzaamaan haar intrede. De eerste nachtvorst nestelde zich afgelopen weekend in de grond. Het leverde fraaie plaatjes op. Hieronder een... 4 december 2020 - 13:18
Wintertijd bij de Ossenbeemd DEURNE - De Ossenbeemd is vanaf deze week weer open op de gebruikelijke tijden in de winterperiode. Deze tijden gelden tot april 2021. Op zondag en woensdag is de Ossenbeemd... 4 december 2020 - 13:11
Deurne kleurt oranje DEURNE - Bij het gemeentehuis in Deurne is vorige week de speciale 'Orange the World vlag' gehesen. Daarnaast wordt het gebouw tot en met volgende week donderdag oranje verlicht in... 4 december 2020 - 12:50